
Prom
(styczeń 2009)

Lokomobila w Skwierzynie

Tak Santok wita wodniaków
Puszcza rozciąga się od Obornik do Skwierzyny, pomiędzy Wartą i Notecią. Na zachodzie enklawy borów sięgają wsi Stare Polichno. Puszczę od zachodu i północy okala linia kolejowa z Krzyża do Skwierzyny. Mosty na Noteci są w Trzebiczu i Goszczanowie. U zbiegu Warty i Noteci powstał Santok. Gall Anonim nazwał ten gród „kluczem i strażnicą Królestwa Polski”. Staropolska nazwa „sątok” oznacza rzekę. Dzisiejszy Santok to długa wieś rozciągnięta wzdłuż północnego brzegu Noteci i Warty w miejscu, gdzie obie rzeki łączą się. Na brzegu południowym znajduje się stare grodzisko, dzisiaj owalne wzgórze mocno zarośnięte. Do połowy wieku XVIII leżało w widłach obu rzek, ale po wielkiej powodzi oraz zmianie koryta Warty pozostało po zachodniej stronie. Grodzisko to pozostałość po dużej i bogatej osadzie, która powstała w miejscu strategicznym. Stąd łatwo obserwowano ruchy statków na obu rzekach. Było to pogranicze polsko-brandenburskie. Rosnąca w siłę Brandenburgia jako przeciwwagę Santoka zbudowała kilkanaście kilometrów na zachód gród Landsberg (dzisiejszy Gorzów). Po śmierci Kazimierza Wielkiego Santok dostał się we władanie Krzyżaków, a potem Prus. Pozostały jedynie tytuły kasztelanów santockich. Pierwsze badania archeologiczne przeprowadzono w latach 1932-1934. Zbiory z tamtych wykopalisk znajdują się do dzisiaj w muzeum berlińskim. Niemieckim archeologom nie udało się znaleźć przekonujących dowodów na „proniemieckość” Santoka, więc dalszych badań zaprzestano.
Czytaj dalej →